360° գնահատումը (կամ 360-degree feedback) աշխատողի գնահատման մեթոդ է, երբ մարդուն գնահատում են ոչ միայն ղեկավարները, այլ նաև գործընկերները, ենթակաները, հաճախորդները կամ գործընկեր կազմակերպությունները։
Այսինքն՝ աշխատողը ստանում է հետադարձ կապ բոլոր կողմերից՝ ղեկավար, թիմ, շրջապատող միջավայր։
Դա կոչվում է “360°”, որովհետև կարծես շրջափակում է մարդուն ամբողջությամբ։
Ի՞նչ նպատակ ունի
• Լավ հասկանալ աշխատողի ուժեղ կողմերը
• Բացահայտել զարգացման ուղղությունները
• Բարելավել թիմային աշխատանքը
• Ավելացնել անկեղծ, իրական հետադարձ կապ
• Սրել ղեկավարական և հաղորդակցական հմտությունները
Որտեղ է օգտագործվում
• Բազմաթիվ ընկերությունների HR բաժիններում
• Ղեկավարների և մենեջերների զարգացման ծրագրերում
• Թիմերի արդյունավետությունը բարձրացնելու նախագծերում
• Աշխատակցի տարեվերջյան գնահատման գործընթացում
Ինչպես է իրականացվում
Սովորաբար 360° գնահատման գործընթացը ունի մի քանի քայլ.
- Հարցաթերթիկների ձևավորում
հիմնականում գնահատում են հմտություններ՝ հաղորդակցություն, առաջնորդում, պատասխանատվություն, թիմային աշխատանք։ - Գնահատողների ընտրություն
ղեկավար, 2–3 գործընկեր, ենթականեր (եթե կան), հաճախորդներ։ - Անանուն տվյալների հավաքում
գնահատումը լինում է 1–5 բալ համակարգով, կամ «հաճախ / երբեմն / երբևէ ոչ»-ով։ - Տվյալների մշակումը
HR-ը հավաքում է արդյունքները մեկ ընդհանուր հաշվետվության մեջ։ - Հետադարձ կապ աշխատողին
աշխատողը ստանում է իր ուժեղ կողմերի ու զարգացման կետերի մասին ամփոփում։ - Անձնական զարգացման պլան
ինչ կատարելագործել, ինչու, ինչպես։
Որո՞նք են առավելությունները
• Օբյեկտիվություն՝ ոչ միայն մեկ մարդու կարծիք
• Աշխատակիցը տեսնում է իրեն՝ «մյուսների աչքերով»
• Զարգացման կոնկրետ ուղղություններ
• Թիմում բաց հաղորդակցություն
• Թաքուն խնդիրների բացահայտում
Թերություններն էլ կան
• Եթե թիմում վստահություն չկա, արդյունքները կարող են լինել անճշգրիտ
• Մարդիկ երբեմն գնահատում են զգացմունքային, ոչ պրոֆեսիոնալ
• Պահանջում է ժամանակ և կազմակերպում
• Անանունությունը միշտ չէ, որ պահվում է ճիշտ
Երբ է արդյունավետ
360° գնահատումն աշխատում է լավ, եթե.
• Մթնոլորտը վստահելի է
• HR-ը ճիշտ է կազմակերպում
• Աշխատողին օգնության, ոչ թե քննադատության ձևով է տրվում
• Արդյունքից հետո իրական զարգացում է իրականացվում, ոչ թե «թուղթ լրացնել»